Bart, tussen het nieuws over Club Brugge en Uplace door zou men het bijna vergeten, maar u heeft best wat ervaring met de logistieke sector.
“Klopt. Mijn eerste grote wapenfeit was Eurinpro, begin jaren ‘90 een toonaangevende projectontwikkelaar van logistiek vastgoed. Het bedrijf was gespecialiseerd in de ontwikkeling van grootschalige distributiecentra, magazijnen en semi-industriële gebouwen, en groeide uit tot een wereldspeler. In 2006 heb ik het verkocht.”
U wilde indertijd een shot innovatie in de sector injecteren.
“De logistieke sector bestond toen niet zoals we die vandaag kennen. Het was revolutionair wat we deden: logistiek verschoof van een kostenpost naar een strategisch middel. We dachten niet meer in vierkante meters maar in kubieke meters, aan opslag met hoge densiteit en een snellere productrotatie.”
Ook automatisering en robotica hoorden daarbij.
“We ontwierpen magazijnen met supervlakke vloeren waarop robots konden ingezet worden, deden aan dataregistratie, scanning en standaardisatie van pallets en stellingen, enzovoort. Ook qua businessmodel zaten we goed: we konden aan klanten aantonen dat een hogere initiële investering leidde tot een lagere Total Cost of Ownership.
Een succesverhaal.”
Vandaag zet Dematra met het volautomatische magazijn volop in op tech en innovatie.
“Dat is de juiste keuze. De trein rijdt alsmaar sneller, als je hem mist riskeer je die nooit meer te kunnen inhalen. Dat zie je ook bij wereldspelers als Amazon - ik raad iedereen aan goed te kijken naar wat zij doen.”
Wie de logistiek wil veranderen, kan niet om AI heen. Toch bestaat er nog veel angst rond - wat wordt de rol van de mens?
“Je moet daar als bedrijf nuchter in zijn. AI werkt wel degelijk kostenbesparend en omzetverhogend, met een betere service tot gevolg. Werknemers hoeven daar geen schrik van te hebben. Ook na de uitvinding van de stoommachine, de computer, het internet, etc. is de wereld blijven doordraaien. Met meer jobs dan ooit tevoren, nota bene.”
We mogen in België gerust wat pragmatischer denken.
U noemt de logistiek ondertussen ‘volwassen’. Wat bedoelt u daarmee?
“We gaan van ‘revolutie’ naar ‘evolutie’. De veranderingen zijn minder baanbrekend, maar daarom niet minder belangrijk: AI voegt nu waarde toe in planning, foutenreductie, intelligente magazijnen, … Sommige wetmatigheden blijven dezelfde: logistiek is sterk vraag- en aanbodgestuurd, maar het is wel een blijver.”
Ook duurzaamheid blijft in de toekomst een sleutelwoord.
“Klopt. De vraag is wel of onze drang naar ‘green’ betaalbaar en structureel houdbaar is. Duurzaamheid en de innovaties die daarmee gepaard gaan klinken trendy en politiek correct. Maar Dematra en andere spelers in de sector zijn ondernemingen: hun basisbehoefte blijft winst maken en groeien. Daarvoor moet je concurrentieel zijn én blijven - een te grote focus op duurzaamheid mag dat niet in de weg staan.”
Als u het ondernemersklimaat in België zou mogen verbeteren, wat zou u dan aanpakken?
“Ik vind dat er best vijandig naar ondernemers wordt gekeken, vooral vanuit de overheid. Als ik kijk naar de miljoenen euro’s belastingen die ik bijvoorbeeld met Club Brugge betaal… Geen probleem als je daar veel voor terugkrijgt, maar dat is bij ons niet het geval: slechte infrastructuur, overmatige regulering en juridische onzekerheid. Krijg hier maar eens een vergunning. De overheid moet de waarde van ondernemen opnieuw inzien. Er zijn zo veel sectoren in België gewoon verdwenen, kijk maar naar de automobielsector. Dat is intriest.”
“We kunnen dat wel omkeren, geloof ik. België heeft een fantastische ligging, er liggen veel kansen. Dat zal nooit veranderen. Toch mogen we niet zelfgenoegzaam zijn: Europa telt op wereldvlak alsmaar minder mee. Amerika en Azië verdelen de koek en wij kijken ernaar. Om concurrentieel te blijven moeten we dus volop inzetten op deregulering, innovatie, betaalbare energie en betaalbare werkkrachten.”
Ook na de grote uitvindingen is de wereld blijven doordraaien, met meer jobs dan ooit tevoren.
U noemt Zwitserland als voorbeeld van hoe het beter kan.
“Dat model werkt in mijn ogen een pak beter. Het succes van Zwitserland is te danken aan een werkmentaliteit, aan mensen die zich aanpassen aan de cultuur en goed integreren. Er heerst veel meer een cultuur van persoonlijke verantwoordelijkheid. Het land heeft een lage schuldgraad en een efficiënte, gedecentraliseerde overheid. Waarom kan dat bij ons niet?
“Ik neem het zorgmodel als voorbeeld van hoe je één sector al efficiënter kan doen draaien: met het geld dat men verdient door goedbetalende buitenlandse patiënten in klinieken toe te laten, financiert men topapparatuur voor de gewone burger. Dat is pure pragmatiek. Daar mogen we in België wat meer van hebben.”
Hoe kunnen kmo’s als Dematra in de toekomst toch nog blijven groeien in dat klimaat?
“Door te consolideren - daar zijn ze al mee bezig. Ook internationalisering is een optie: waarom niet uitbreiden naar het buitenland om je afhankelijkheid van één markt te verminderen, en je schaalvoordeel te vergroten? Daarnaast, en dit is een tip die ik al heel mijn leven toepas, moeten bedrijven vooral goed observeren. Kijk naar mondiale trends, en pas je proactief aan door geavanceerde markten (zoals de VS of Azië) te bestuderen en op toekomstige verschuivingen te anticiperen.”
“Last but not least moeten bedrijven blijven focussen op hun sterktes. Om een metafoor uit het voetbal te gebruiken: het is beter om een rechtsvoetige spits dodelijk efficiënt te maken met die voet, dan om zijn zwakke linker te verbeteren. Focus op je niche en blink daarin uit. Ik heb een grote sympathie voor familiebedrijven die op die manier iets opbouwen en iets nalaten voor de volgende generaties.”
België heeft een fantastische ligging, er liggen veel kansen - maar we mogen niet zelfgenoegzaam zijn.
Welk advies geeft u ten slotte aan startende ondernemers?
“We moeten als ondernemers véél meer onze waarde tonen naar de samenleving toe. Veel meer communiceren ook. We spelen een positieve rol, we bouwen dingen op. De meeste ondernemers zijn optimistisch, gaan de uitdaging aan en counteren negativiteit. Dat zijn positieve waarden.”
“Het kan ook geen kwaad om wat meer te onderstrepen dat welvaart ontstaat door ondernemers, en niet door de overheid. Dat lijken veel mensen te vergeten. Van onze kant is het cruciaal dat we een leiderschapsrol opnemen om mee de grote uitdagingen in onze samenleving te tackelen.
In a nutshell, voor een starter: je wordt in België als ondernemer niet in de watten gelegd. De overheid is helaas op vele vlakken een tegenstander geworden waarmee je rekening moet houden. Dus: maak een goed businessplan op, beredeneerd en realistisch, en gebruik je boerenverstand. Als je onderneming dan nog altijd zinvol is: vooral doen! Durf !
■
